12 lutego 2019, redakcja

Słowniczek pojęć

Kategoria: Komputery Podzespoły Dyski HDD, Tematyka: Najlepsze produkty Western Digital Seagate, Producenci: Western Digital Seagate

Format szerokości – wielkość dysku: urządzenia 3,5" z reguły wykorzystuje się w komputerach stacjonarnych, 2,5" w notebookach.

Prędkość obrotowa (RPM, obr./min.) – prędkość z jaką kręcą się talerze dysku. Przekłada się pośrednio na wyższą wydajność urządzenia. „Ekonomiczne” modele dysków obracają się 5400 razy na minutę (laptopy, netbooki, urządzenia AV), natomiast do stacjonarnych „pecetów” używamy zazwyczaj modeli z prędkością 7200 obr./min., lub nawet 10000 obr./min. (np. WD VelociRaptor). Serwerowe modele z interfejsem SAS „wykręcają” nawet 15 tys. obrotów na minutę.

Bufor, Cache, to pamięć podręczna usprawniająca przepływ danych „do” i „z” dysku – zazwyczaj od 8 do 64 MB. Generalnie im więcej pamięci podręcznej, tym wydajność komputera z takim dyskiem może być wyższa - nie należy jednak przeceniać tego parametru, bo konstrukcje bardziej zaawansowane technologicznie mogą być wydajniejsze, mimo iż mają mniejszy bufor.

Interfejs – złącze i standard komunikacyjny dzięki którym następuje wymiana danych pomiędzy nośnikiem pamięci i podzespołami komputera (np. popularny SATA).

SATA - Serial Advanced Technology Attachment - szeregowa magistrala komputerowa, służąca do komunikacji pomiędzy magistralą komputera, a urządzeniami pamięci masowej, takimi jak dyski twarde, lub  napędy optyczne. SATA jest bezpośrednim następcą równoległej magistrali ATA. Jest to obecnie najpopularniejszy typ połączenia w domowych „pecetach”.

eSATA (external SATA) - zewnętrzny port SATA 3 Gbit/s przeznaczony do podłączania zewnętrznych pamięci masowych. Główną ideą eSATA jest zapewnienie identycznej prędkości przesyłania danych w urządzeniach zewnętrznych, jaka osiągalna jest dla napędów wewnętrznych.  Maksymalna długość kabla eSATA może wynosić 2 metry.

Pojemność – podawana w GB (gigabajtach) i TB (terabajtach). Najczęściej, po sformatowaniu dysku w systemie odkrywamy, że dysk oferuje mniejszą pojemność niż deklaruje producent - np: zamiast 1 TB, pojemność wynosi jedynie 940 GB. Dlaczego tak się dzieje? - wyjaśni to odrębny artykuł.

Liczba talerzy – liczba nośników danych we wnętrzu dysku – zazwyczaj od 1 do 4. Dyski mające jeden talerz są mniej awaryjne, cichsze i lżejsze. Nie wszystkie strony talerza muszą być wykorzystane. Dla przykładu, jeżeli producent opracował technologię zapisu 500 GB na talerz, może produkować modele dwutalerzowe o pojemności 1 TB i 750 GB – w tym drugim wypadku konstrukcja ma jedną głowicę mniej, a jedna strona jednego talerza jest niewykorzystana.

Głowice – każda powierzchnia talerza ma własną głowice odczytującą i zapisującą dane. Głowice znajdują się ok. 200 mikrometrów nad powierzchnią talerzy, unoszone na poduszce powietrznej wytwarzanej dzięki znacznej prędkości obrotowej. Z tego powodu dyski są bardzo wrażliwe na wstrząsy, które mogą spowodować kolizję głowicy z talerzem i uszkodzić powierzchnię, na której przechowywane są dane.

Średni czas dostępu – parametr ten określa w jakim czasie (średnio) od otrzymania przez dysk żądania odczytu/zapisu nastąpi rozpoczęcie operacji. Im krótszy czas, tym lepiej. Wartość średniego czasu dostępu dla dysków twardych wynosi zazwyczaj od kilku do kilkunastu ms i jest sumą średniego czasu wyszukiwania (czyli czasu potrzebnego na ustawienie głowicy w odpowiednim miejscu nad talerzem twardego dysku) oraz średniego czasu opóźnienia (czasu potrzebnego sektorowi do znalezienia się pod odpowiednia głowicą). W przypadku dysków SSD wartość ta jest niemal zerowa, gdyż dostęp do danych odbywa się drogą elektroniczną, a nie poprzez fizyczne wyszukiwanie za pomocą głowicy.

MTBF (ang. Mean Time Between Failures) - średni czas bezawaryjnej pracy, czyli okres czasu przez który może działać urządzenie bez przerwy. Wyrażane jest w tysiącach lub milionach godzin. Parametr często stosowany do określania żywotności dysków twardych.

RAID (ang. Redundant Array of Independent Disks, Nadmiarowa macierz niezależnych dysków) - polega na współpracy dwóch lub więcej dysków w celu osiągnięcia dodatkowych możliwości, takich jak zwiększenie niezawodności, przyspieszenie transmisji danych czy zwiększenie przestrzeni dostępnej jako jedna całość. Rodzaj osiągów zależy od rodzaju zastosowanej macierzy.

S.M.A.R.T. - Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology - system monitorowania i powiadamiania o błędach działania twardego dysku. Dzięki niemu dysk potrafi ocenić swój stan i jeśli awaria jest wysoce prawdopodobna, zaalarmować system operacyjny i użytkownika komputera.

NCQ - Native Command Queuing – sposób optymalizacji pracy dysku polegający na zmianie kolejności zadań zapisu i odczytu tak, aby zadania były wykonywane przy minimalnej ilości skoków głowic dysku i obrotów talerzy. Pozwala to uzyskać większą wydajność podczas dużych obciążeń. Wymagane jest wsparcie technologii zarówno przez dysk, jak i kontroler, co w praktyce oznacza, że musi być to kontroler SATA II, lub III.

AAM - Advanced Acoustic Management – system umożliwiający ograniczenie hałasu wydawanego przez dysk twardy.

APM - Advanced Power Management - zaawansowane zarządzanie energią – technologia pozwalająca na automatyczne wyłączanie nieużywanych urządzeń komputera. Technologia wyparta przez standard ACPI.

Nie przegap